Periodiek systeem

Wat is een periodiek systeem?

Het periodiek systeem ordent alle 118 bekende chemische elementen op atoomnummer. De structuur onthult periodieke trends in eigenschappen: elektronegativiteit, ionisatie-energie, atoomstraal en meer.

Dmitri Mendelejev publiceerde de eerste versie in 1869, geordend op atoommassa met lege plekken voor nog onontdekte elementen. De moderne versie ordent op atoomnummer (aantal protonen in de kern).

Tabelstructuur

• Periodes (rijen): elementen in dezelfde periode hebben hetzelfde aantal elektronenschillen. Periode 1 heeft 2 elementen, periodes 2-3 hebben er 8, periodes 4-5 hebben er 18 en periodes 6-7 hebben er 32.
• Groepen (kolommen): elementen in dezelfde groep hebben hetzelfde aantal valentie-elektronen en vergelijkbare chemie. Groep 1 (alkalimetalen) is zeer reactief; groep 18 (edelgassen) is bijna inert.
• Blokken: de tabel is verdeeld in s-blok (groepen 1-2), p-blok (groepen 13-18), d-blok (overgangsmetalen) en f-blok (lanthaniden en actiniden) op basis van welk orbitaal het laatste elektron vult.

Hoe gebruikt u deze tool?

Klik op een element voor gedetailleerde informatie: atoomgewicht, elektronenconfiguratie, smelt/kookpunt, dichtheid, ontdekkingsgeschiedenis en toepassingen. Filter op categorie of eigenschap.

Periodieke trends

Van links naar rechts in een periode: atoomstraal neemt af, ionisatie-energie neemt toe, elektronegativiteit neemt toe. Van boven naar beneden in een groep: atoomstraal neemt toe, ionisatie-energie neemt af. Fluor (F) is het meest elektronegatieve element.

Veelgestelde vragen

Hoeveel elementen zijn er?

118 bevestigde elementen (tot oganesson, Og, Z=118). Elementen boven 94 (plutonium) komen niet natuurlijk voor en zijn synthetisch gemaakt in deeltjesversnellers. Elementen 119+ worden actief gezocht in laboratoria in Rusland en Japan.

Waarom staan lanthaniden en actiniden apart?

Om de tabel compact te houden. Ze horen in periode 6 en 7 (na La en Ac), maar het invoegen zou de tabel 32 kolommen breed maken. De aparte plaatsing is een conventie, geen wetenschappelijke noodzaak. Sommige versies tonen de 'lange vorm' met alle elementen in-lijn.